::::GaneshART:::::::

มหาคเณศเทพแห่งศิลปะ

โดยสล่าวารินทร์

พระคเณศ พระพิฆเนศ พระพิฆเนศวร หรือ พระคณปติ เทพเจ้าของฮินดู บุตรของพระศิวะ
และพระแม่อุมาเทวี เป็นเทพเจ้าแห่งสากล (Universal God) ผู้ทรงฤทธานุภาพ
ยิ่งใหญ่ด้วยปัญญาและความกตัญญู ผู้ขจัดอุปสรรค์และอำนวยความสำเร็จ นานับประการ
ในประเทศไทย พระคเณศมีความสำคัญในพิธีครอบครูช่าง ในฐานะบรมครูช้าง
เป็นเทพทวารบาลและเป็นเทพสำคัญของเหล่าศิลปิน

พระนามของพระคเณศ ถูกกล่าวขานขึ้นในหลากหลายภาษาเช่น
ภาษาอังกฤษ เรียก Ganesh ,ทมิฬ เรียก Pillaiyar ,ทิเบต เรียกTsoge-badag
,พม่า เรียกMaha-pienne,จีน เรียก Kangi-ten,เขมร เรียก Prah kenes,
ญี่ปุ่น เรียกSho-ten Vinyaksa พระคเณศทรงมีพระนามมากมาย
ถึง 108นามไปจนถึง 1008พระนาม มีการกล่าวถึงปางอวตารของพระคเณศ
ว่ามีอยู่เพียง 8-11ปางที่ได้รับความนิยมนำมาสร้างสรรค์เป็นผลงานจิตรกกรม
และประติมากรรมมากที่สุดเรียกว่า “อัษฎคเณศ”คือ

1.ปางบาลคเณศ พระคเณศในลักษณะเด็ก

2.ปางนารทคเณศ ในลักษณะยืนมี4 กร ถือคัมภีร์ หม้อน้ำไม้เท้าและร่ม

3.ปางลักษมีคเณศ ประทับเคียงข้างพระลักษมี มี 6กร

4.ปางวัลลยภาคเณศ ประทับโอบพระชายาทั้งสองไว้บนตัก

5.ปางวีระคเณศ ปางที่มีพระกรมากเป็นพิเศษ ตั้งแต่ 12-16 กร พร้อมด้วยศาสตราวุธ

6.ปางเหรัมภะคเณศ ประทับบนราชสีห์ 5พระเศียร เหมาะแก่ผู้มีบริวารมาก

7.ปางสัมปทายะคเณศ พระคเณศที่เราพบเห็นกันมากที่สุด มี 2 พระกร

8.ปางตรีมุขคเณศ มี 4 กร 3พระพักตร์

9.ปางปัญจคเณศ บางคนเรียกว่า พระคเณศเปิดโลก มี 5 พระพักตร์ 10 กร

10.ปางวิชัยคเณศ พระคเณศทรงหนูเป็นพาหนะ มี 4 กร

11.ปางคเณศนารายณ์ บางคนเรียกว่า พระคเณศครองพิภพ มี4-6 กร 1-5 พระพักตร์

นอกจากนี้เรายังพบประติกรรมของพระคเณศในลักษณะเทพนิยายที่แปลก

พบเห็นไม่บ่อยนักในสถานที่ประดิษฐานสำคัญต่างๆ

ผลงานภาพวาดโดยสล่าวารินทร์ ใจจันทึก จินตนาการสร้างสรรค์จากข้อมูลอ้างอิง
**พระพิฆเนศวร์ : กรมศิลปากร พิมพ์ครั้งที่ 3 /2547

คเณศานี อัครนารีเทพ

พระคเณศในลักษณะที่เป็นเพศหญิงเรียกว่า

Ganeshani คือ คเณศานี หรือ คเณศารี ค้นพบ

ที่อินเดีย ,ทิเบต,มองโกเลีย,บาหลี บางแห่ง

เรียกพระคเณศในลักษณะผู้หญิงนี้ว่า Gajanani

คือ กันจานานี หรือ กันจานารี เชื่อว่า

พระคเณศานีเป็นหนึ่งใน 64 โยคินี มีการ

สักการบูชาพระคเณศานีเพื่อขอบุตร ยังค้นพบ

อีกลักษณะหนึ่งของพระคเณศานี
* คเณศานี จากวัดเการี-ศังกระที่เภระ-ฆาต
(Ganesani in the arcade of the temple of the Gauri-Sankara at Bhera-ghat)

ที่มีการ กลายร่างในลักษณะที่แปลกจากพรของพระฤาษีที่ประทาน
ความคล่องแคล่วสามารถเพื่อปราบมาร คือ มีเศียรเป็นคณปติ
กายเป็นเพศหญิง อกใหญ่เอวเล็กงดงามอย่างเทพี มีท่อนล่างเป็นเสือหรือราชสีห์

เรียกว่า Vyaghrapada Ganeshni คือ วยัฆปาทา คเณศาณี

ลี-นะ-ณะ บีท-ทูม วี-นา-ยะ-กัร โป-ระ-กะ-โก-ละ กะ-เณ-ชา-นี

มี 2 กร ถือวีณา(พิน) มี 4 กร ถือ ตะบอง ดาบ โล่ ขอสับช้าง




"วีณาคเณศานี" เทคนิคผสมบนแผ่นไม้ 60x80 ซม. "พระวีนาคเณศานี" เทคนิคผสมบนแผ่นไม้ 120x120ซม. "มหาอัครนารี" เทคนิคผสมบนแผ่นไม้ 100x120 ซม. "วีณายะกัร วยัฆปาทา 1" เทคนิคผสมบนแผ่นไม้ 60x80 ซม. "วีณายะกัร วยัฆปาทา 2" เทคนิคผสมบนแผ่นไม้ 60x80 ซม. "พญาคชาบุปผา" เทคนิคผสมบนแผ่นไม้ 60x80 ซม. "ทวิชา อัครนารี" เทคนิคผสมบนแผ่นไม้ 60x80 ซม. "ปฎิหารย์แห่งพระคเณศานี" เทคนิคผสมบนแผ่นไม้ 60x80 ซม. อ่านรายละเอียดงาน "คเณศานีอัครนารีเทพ"
						มหาคเณศเทพแห่งศิลปะ โดยสล่าวารินทร์ พระคเณศ พระพิฆเนศ พระพิฆเนศวร หรือ พระคณปติ เทพเจ้าของฮินดู บุตรของพระศิวะ และพระแม่อุมาเทวี เป็นเทพเจ้าแห่งสากล (Universal God) ผู้ทรงฤทธานุภาพ ยิ่งใหญ่ด้วยปัญญาและความกตัญญู ผู้ขจัดอุปสรรค์และอำนวยความสำเร็จ นานับประการ ในประเทศไทย พระคเณศมีความสำคัญในพิธีครอบครูช่าง ในฐานะบรมครูช้าง เป็นเทพทวารบาลและเป็นเทพสำคัญของเหล่าศิลปิน พระนามของพระคเณศ ถูกกล่าวขานขึ้นในหลากหลายภาษาเช่น ภาษาอังกฤษ เรียก Ganesh ,ทมิฬ เรียก Pillaiyar ,ทิเบต เรียกTsoge-badag ,พม่า เรียกMaha-pienne,จีน เรียก Kangi-ten,เขมร เรียก Prah kenes, ญี่ปุ่น เรียกSho-ten Vinyaksa พระคเณศทรงมีพระนามมากมาย ถึง 108นามไปจนถึง 1008พระนาม มีการกล่าวถึงปางอวตารของพระคเณศ ว่ามีอยู่เพียง 8-11ปางที่ได้รับความนิยมนำมาสร้างสรรค์เป็นผลงานจิตรกกรม และประติมากรรมมากที่สุดเรียกว่า “อัษฎคเณศ”คือ 1.ปางบาลคเณศ พระคเณศในลักษณะเด็ก 2.ปางนารทคเณศ ในลักษณะยืนมี4 กร ถือคัมภีร์ หม้อน้ำไม้เท้าและร่ม 3.ปางลักษมีคเณศ ประทับเคียงข้างพระลักษมี มี 6กร 4.ปางวัลลยภาคเณศ ประทับโอบพระชายาทั้งสองไว้บนตัก 5.ปางวีระคเณศ ปางที่มีพระกรมากเป็นพิเศษ ตั้งแต่ 12-16 กร พร้อมด้วยศาสตราวุธ 6.ปางเหรัมภะคเณศ ประทับบนราชสีห์ 5พระเศียร เหมาะแก่ผู้มีบริวารมาก 7.ปางสัมปทายะคเณศ พระคเณศที่เราพบเห็นกันมากที่สุด มี 2 พระกร 8.ปางตรีมุขคเณศ มี 4 กร 3พระพักตร์ 9.ปางปัญจคเณศ บางคนเรียกว่า พระคเณศเปิดโลก มี 5 พระพักตร์ 10 กร 10.ปางวิชัยคเณศ พระคเณศทรงหนูเป็นพาหนะ มี 4 กร 11.ปางคเณศนารายณ์ บางคนเรียกว่า พระคเณศครองพิภพ มี4-6 กร 1-5 พระพักตร์ นอกจากนี้เรายังพบประติกรรมของพระคเณศในลักษณะเทพนิยายที่แปลก พบเห็นไม่บ่อยนักในสถานที่ประดิษฐานสำคัญต่างๆ ผลงานภาพวาดโดยสล่าวารินทร์ ใจจันทึก จินตนาการสร้างสรรค์จากข้อมูลอ้างอิง **พระพิฆเนศวร์ : กรมศิลปากร พิมพ์ครั้งที่ 3 /2547 คเณศานี อัครนารีเทพ พระคเณศในลักษณะที่เป็นเพศหญิงเรียกว่า Ganeshani คือ คเณศานี หรือ คเณศารี ค้นพบ ที่อินเดีย ,ทิเบต,มองโกเลีย,บาหลี บางแห่ง เรียกพระคเณศในลักษณะผู้หญิงนี้ว่า Gajanani คือ กันจานานี หรือ กันจานารี เชื่อว่า พระคเณศานีเป็นหนึ่งใน 64 โยคินี มีการ สักการบูชาพระคเณศานีเพื่อขอบุตร ยังค้นพบ อีกลักษณะหนึ่งของพระคเณศานี * คเณศานี จากวัดเการี-ศังกระที่เภระ-ฆาต (Ganesani in the arcade of the temple of the Gauri-Sankara at Bhera-ghat) ที่มีการ กลายร่างในลักษณะที่แปลกจากพรของพระฤาษีที่ประทาน ความคล่องแคล่วสามารถเพื่อปราบมาร คือ มีเศียรเป็นคณปติ กายเป็นเพศหญิง อกใหญ่เอวเล็กงดงามอย่างเทพี มีท่อนล่างเป็นเสือหรือราชสีห์ เรียกว่า Vyaghrapada Ganeshni คือ วยัฆปาทา คเณศาณี ลี-นะ-ณะ บีท-ทูม วี-นา-ยะ-กัร โป-ระ-กะ-โก-ละ กะ-เณ-ชา-นี มี 2 กร ถือวีณา(พิน) มี 4 กร ถือ ตะบอง ดาบ โล่ ขอสับช้าง